Blog Yazıları

Yenidoğan nasıl emzirilir?

Bebeği ilk günlerde en az 2 saatte bir emzirmek öneriliyor (bebek açlık sinyali verirse daha da sık emzirebilirsiniz – kiraz kadar midesi var, az içecek doyacak,tekrar içecek). Bunda çok büyük bir değişme yok.

Emzirmeler arasında meme dolsun diye beklenmemelidir çünkü süt üretim hızı ve miktarı memelerin ne sıklıkta ve ne kadar boşaltıldıklarına bağlı olarak belirlenir. Memeler doluyken “laktasyon inhibe edici faktör” salınarak (ki yeni yayınlarda bunun serotonin olduğu ortaya çıktı) süt üretimini yavaşlatır, bu nedenle dolu kalan memeler süt üretme sinyali alamazlar, ve süt üretimleri yavaşlayarak uzun vadede azalır. Endikasyonsuzca mama verilmesi de aynı şekilde, bebeğin besini annenin memelerinden boşaltılacağı yerde başka bir yerden verildiği için annenin memelerindeki süt üretimini azaltır.

Kısacası, memeler ne kadar çok ve sık boşaltılırsa o kadar çok süt üretirler, ve bunun tam tersi de doğrudur. Memeler az boşaltılırsa az süt üretirler, hatta biz bu durumu emzirmeden kesme, veya annenin süt fazlalığı nedeniyle bebeğin tazyikten rahatsız olup gazlanması durumlarında annenin sütünü azaltmak için de kullanırız.

Emzirirken mutlaka HER İKİ MEME DE bebeğe teklif edilmelidir, bebek 2. memeyi almamayı kendisi seçerse problem yok, 2.’yi alsın dşye özellikle zorlamanıza gerek yok (teklif var ısrar yok!) ama “son süt alsın diye” tek meme emzirmek dinozor pediyatristler zamanından kalma bilgi, aman diyeyim. Bebek kendi seçerse tek meme emzirebilirsiniz (bu durumda özellikle akşamları, bazı günler sütünüz daha yoğun olduğunda veya bebeğin atak, diş, hastalık, ateş gibi durumlarında kalori ve sıvı ihtiyacı arttığında iki meme emzirmeniz gerekebilir) Kasten tek meme emzirmek SADECE tazyik/süt azaltmakta kullandığımız bir metod.

Ön süt ve son süt diye iki farklı süt yok. Buzdolabına ayran koyup bekletince yoğurdun dipte daha çok birikmesi gibi. Ki 3 gün değil 2 saat bekletince öyle çılgın ayrışmalar da olmaz. Memeler ne kadar boşsa içindeki süt o kadar “sütün dibi” yani yağlı ve kalorili olur. Bebeğinizi gereksiz uzun aralar vermeden emzirirseniz gün içinde alacağı toplam son süt her şeyine yeter. Sütünüzün sabah çok, akşama doğru ise azalmış olması beklenir böylece bebeğiniz akşamları memeye yapışık geçireceği o dönemde bol bol son süt alacaktır. Bu yağların gece uykusu öncesi beyin dokusu yapımı için gerekli olduğunu unutmayın.

*

Bebekler ne zaman daha uzun uyusun da rahat edelim? Bazı kaynaklar bebek doğum tartısına tekrar gelince gece 4-5 saat uyumasında sakınca yok diyor, ki zaten o zaman artık yorgun lohusa olunuyor, hipoglisemi riski yapan özel bir durum, sarılık vb yoksa (ki doktorunuzla da konuyu bir konuşun, bebeğinizi tanıyan kişi o sonuçta) doktorunuz da onay verirse, bebek gece uyursa siz de biraz uyuyun keyfini çıkarın. 🙂

*

Gaz çıkarma meselesi. İlk günler bebeğin midesi çok küçük olduğu için ufacık bir hava kabarcığı bile mideyi çok doldurabilir. Mide havayla olduğu halde tokluk hissi olabilir. Bu nedenle bebeğin gazını (aslında sizi emerken yuttuğu havayı) çıkarıp tekrar emzirmeniz öneriliyor.

Bu sırada bir miktar süt de dışarı çıkarsa çok endişelenmeyin, hava kabarcığını yuttuktan sonra içtiği sütler kabarcığın üstünde kaldıysa kabarcık dışarı çıkarken o sütü de itip çıkarıyor. Aslında gerçek bir reflü değil. Ve mide büyüdükçe süt de hava kabarcığının etrafındaki dar alanda sıkışmayacağı için gazla gelen reflünün azalması bekleniyor.

Tabi sizi endişelendirecek kadar çok miktarda süt çıkıyorsa doktorunuza danışmayı da ihmal etmeyin.

*

#bebeğinaçlıksinyalleri
#AçBuAç

Bebeğin aranması, ağzını oraya buraya oynatması, bir şeyleri emmesi açlık sinyalleridir. Elini ağzına götürmesi de öyle (ama sadece 2. – 3. aya kadar) 3. aydan sonra bu daha çok ellerini keşfediyor olduğu içindir ve açlık sinyali olarak kabul etmenize gerek yoktur. Bebeğin erken açlık sinyalleri iyi yakalanmalı ve beslemek için bebeğin ağlaması beklenmemelidir. Ağlama geç bir açlık sinyalidir ve emzirme öncesinde bebeğin sakinleştirilmesini gerektirir.

Şu kaynakta daha çok detay okuyabilirsiniz. https://kellymom.com/bf/normal/hunger-cues/

*

Şimdi emzirmenin süresine gelelim. O eskisi gibi tek meme 15 dakika vb olayı yok. Aman diyeyim. EN ÖNEMLİSİ BEBEĞİN MEMEYİ EFEKTİF EMMESİ. Gerçek süt azalması veya ilk 3 ay içinde tartı almayan bebek durumları da dahil olmak üzere en önemli hedef bebeğin süt alımını maksimize etmek. Bunu yaparken bebeğin sütü memeden alması en önemlisi. Şimdi konuyu biraz açayım.

Olay basamak basamak şöyle.

Mesela saat 7’de sağ memeden emzirmeye başladınız. Bebeğin AKTİF emmesini takip edin. (“lıkır lıkır içmesi”) Aktif emme şu videodakine benzer. https://www.youtube.com/watch?v=4aXY1fy75Is


Bebek aktif emerken kesinlikle emmesini bölmeyin kesmeyin. Ancak bebek pasif emmeye geçtiğinde (ki şu videodakine benzer) https://www.youtube.com/watch?v=6bOZfpEwW14 bir süre böyle kalabilir.



1-2 dakika izin verin, aktif emmeye geçmezse şu videodaki gibi MEME KOMPRESYONU yaparak “memenin dibinde kalanı” içmesini sağlayın. https://www.youtube.com/watch?v=ObT5MELLqGA&t=36s


Bebek memede durmak istiyorsa durması sütü arttıran ve güvenli bağlanmaya temel olan bir şey.

Meme kompresyonu yaptınız ve bebek aktif emdikten sonra tekrar pasife geçtiyse daha önceden paylaştığım şekilde bebeği memeden ayırıp ( https://www.youtube.com/watch?v=85e4170qda4&t=2s) diğer memeyi teklif edin. (Teklif var ısrar yok!)


Kompresyonu doğru yapmanız, memeyi aşırı sıkmamanız ve çok sıvazlamamanız önemlidir, yoksa meme dokusuna hasar verebilir hatta kanal tıkanıklıklarına sebebiyet verebilirsiniz.

Bebek memede uyuyakalıyorsa ya doymuştur, ya da süt inme refleksi hafiflemiştir. Meme kompresyonu ve meme değiştirme bebeğin daha çok süt almasını ve memelerin daha iyi boşaltılmasını sağlayan bir yöntemdir. Böylece süt üretiminiz de artacaktır. Diğer memede de yine aktif ve pasif emme takip edilmeli ve pasif emmeye geçince meme kompresyonu ile bebeğin son sütü alması sağlanmalıdır.

Eğer bebek doyma sinyalleri vermiyorsa (ki sıklıkla akşamları böyle olabiliyorlar, bundan endişe etmeyin) memeyi bu şekilde birkaç defa değiştirebilirsiniz.

Bu, bebek bir tarafı içerken diğer tarafta süt üretilmeye devam etmesinden faydalanan ve meme daha boş iken memenin süt içeriğinin daha yağlı olması nedeniyle bebeğin kalori alımını arttıran bir yöntemdir.

Bebeğin memede ne kadar süre kaldığının hiç bir önemi yoktur. Çok efektif içen bir bebek memeyi 2 dakikada boşaltabilirken, pasif içen bir bebek ara ara iki fırt alarak bir saatte boşaltamayabilir.

Saat 9’daki (“En fazla 2 saat ara” emzirme başından emzirme başına hesaplanır o yüzden saat 9 dedim) diğer emzirmeye en son hangi memeyi verdiğinizden bağımsız olarak bir öncekinde sağ verdiyseniz sol memeyle başlamanız öneriliyor (bu arada bu saatler farazi saatler ve BEBEK ACIKMA SİNYALİ VERİRSE LÜTFEN 2 SAAT GEÇSİN DE ÖYLE EMZİREYİM DİYE BEKLEMEYİN). Tabi unuttunuz karıştırdınız çok korkunç bir şey olmaz ama çok sık yapmayın, çünkü memelerde asimetri eğilimi varsa sağ taraf bowling topu sol taraf tenis topu olabilir.

İlk emilen meme bebeğin daha aç olması nedeniyle daha iyi emip boşalttığı taraf olduğu için o taraftaki süt üretimi daha hızlı/çok olur. Hatta eğer asimetri varsa 2 defa küçük olan taraftan başlayıp 1 defa büyük olan taraftan başlamak gibi eşitleme yöntemleri de var. #memelerdeasimetri

#BebeğeMaksimumSütİçirmeYolları